Deprem sonrası en kritik sorunlardan biri, enkaz altında kalan kişilerin konumunun hızlı ve doğru şekilde tespit edilememesidir. Çoğu büyük afette GSM altyapısı devre dışı kalır, mobil şebeke çöker ve klasik iletişim yöntemleri çalışmaz. Bu durum, arama kurtarma ekiplerinin koordinatsız ve zaman kaybettiren yöntemlere yönelmesine neden olur. Oysa ilk 24–72 saat hayati öneme sahiptir.
Bu proje, GSM altyapısından tamamen bağımsız çalışan bir acil durum konum ve haberleşme sistemi olarak tasarlanmıştır. Amaç, enkaz altındaki bireyin görünmez hale gelmesini engellemek ve arama alanını matematiksel olarak daraltmaktır.
Sistemin Temel Yapısı
Sistem üç ana bileşenden oluşur:
1) Kişisel Acil Durum Cihazı
Deprem çantasında bulunması hedeflenen taşınabilir bir cihazdır.
Cihazın temel özellikleri:
Dahili GPS modülü
LoRa haberleşme birimi
Düşük güç tüketimli mikrodenetleyici
Uzun ömürlü batarya
Uzaktan tetiklenebilir sesli uyarı (buzzer)
Deprem sonrasında cihaz aktif hale gelir ve belirli aralıklarla sinyal yayınlar. Bu sinyal içerisinde:
Kimlik bilgisi
Konum verisi (varsa GPS)
Sinyal zaman damgası
bulunur.
Buradaki kritik nokta şudur: Veri iletimi GSM üzerinden değil, LoRa üzerinden yapılır. Bu sayede hücresel şebeke olmadan da kilometrelerce mesafeye veri aktarımı sağlanabilir.
2) Yer Uyduları (Taşınabilir Alıcı İstasyonlar)
Deprem sonrası afet bölgesine belirli aralıklarla yerleştirilen taşınabilir alıcı istasyonlardır.
Her yer uydusu:
LoRa alıcı modülüne sahiptir
Kendi GPS konumunu bilir
Gelen sinyalin gücünü (RSSI) ölçer
Bluetooth veya WiFi ile veri aktarır
Görevleri:
Enkaz altındaki cihazlardan gelen sinyalleri toplamak
Sinyal gücünü ve zaman bilgisini kaydetmek
Konum hesaplama için gerekli veriyi üretmek
Sonucu arama kurtarma ekiplerine iletmek
Bu yapı sayesinde sistem merkezi bir altyapıya ihtiyaç duymaz. Sahada çalışan ekip, doğrudan yer uydusuna bağlanarak veriyi alabilir.
Konum Tespit Mekanizması
Sistem iki farklı senaryoya göre çalışır:
Senaryo 1 – GPS Mevcutsa
Eğer cihaz GPS sinyali alabiliyorsa, doğrudan koordinat bilgisi gönderilir. Bu durumda konum doğruluğu yüksektir.
Senaryo 2 – GPS Yoksa
Yer altında GPS sinyali çoğu zaman alınamaz. Bu durumda sistem trilaterasyon yöntemi kullanır.
Trilaterasyon için:
En az 3 yer uydusu gerekir
Her biri kendi konumunu bilir
Her biri gelen sinyalin gücünü ölçer
Tahmini mesafe hesaplanır
Kesişim noktası bulunur
Bu yöntem mutlak hassasiyet sağlamaz. Ancak arama yapılacak alanı ciddi şekilde daraltır ve ekiplerin zaman kaybını azaltır.
Sesli Tespit Desteği
Sistemde ek olarak bir sesli uyarı mekanizması bulunur.
Ekipler belirli bir bölgeye yaklaştığında
Cihaz uzaktan tetiklenebilir
Enkaz altından ses çıkar
Bu özellik özellikle son aşamadaki fiziksel doğrulamada avantaj sağlar.
Sistemin Sağladığı Avantajlar
GSM bağımsız çalışma
Düşük enerji tüketimi
Uzun menzil haberleşme
Hızlı sahaya kurulabilme
Modüler ve genişletilebilir yapı
Ancak net olmak gerekir:
Beton ve metal sinyal zayıflatır
RSSI ile mesafe tahmini hata payı içerir
Trilaterasyon %100 kesin sonuç vermez
Bu sistem mucize çözüm değildir. Ama koordinatsız aramaya kıyasla veri temelli, sistematik ve daha hızlı bir yöntem sunar.
Projenin Temel Amacı
Bu projenin amacı, afet anında iletişimin tamamen koptuğu bir senaryoda bile, enkaz altındaki bireyin sistem tarafından tespit edilebilir kalmasını sağlamaktır.
Hedef, arama kurtarma sürecini tahmine dayalı olmaktan çıkarıp ölçülebilir veriye dayalı hale getirmektir.